جراحی بینی علاوه بر تغییرات ظاهری و افزایش اعتماد به نفس ، می تواند مشکلات تنفسی افراد را نیز برطرف کند. با این حال ، مانند هر جراحی دیگری ، دوران نقاهت عمل بینی نیز با چالش ها و مراقبت های خاصی همراه است. یکی از شایع ترین دغدغه ها و نگرانی های بیماران در روزهای نخستین پس از جراحی ، مواجهه با ترشحات خونی و خونابه است. بسیاری از افراد با دیدن اولین نشانه های خون در این ناحیه دچار استرس می شوند. شناخت علل این اتفاق و دانستن راهکارهای کنترل آن می تواند آرامش خاطر زیادی به شما هدیه دهد. در این مقاله تصمیم داریم به طور کامل به بررسی موضوع خونریزی بعد از عمل بینی بپردازیم. ما علل بروز این مشکل ، راه های پیشگیری ، اقدامات درمانی فوری و زمان مناسب برای مراجعه به جراح بینی را بررسی خواهیم کرد تا با آگاهی کامل این دوره نقاهت را پشت سر بگذارید.
برای مشاوره با دکتر جواد یزدانی فرم تماس زیر را پر کنید.
چرا خونریزی بعد از عمل بینی اتفاق می افتد؟
ناحیه داخل بینی دارای شبکه بسیار متراکمی از رگ های خونی ظریف و حساس است. در حین جراحی زیبایی بینی ، پزشک جراح تغییرات زیادی روی استخوان ، غضروف و بافت های نرم داخلی اعمال می کند. این دستکاری ها به طور طبیعی باعث آسیب به برخی از این رگ های خونی می شوند. پس از اتمام جراحی و در روزهای اول ، طبیعی است که مقداری خونابه یا خون روشن از مجاری بینی خارج شود. بدن در حال بازسازی بافت ها و جوش دادن رگ های آسیب دیده است. هرگونه فشار اضافی ، تغییر در جریان خون یا تحریک فیزیکی مجاری بینی می تواند این رگ های حساس را مجددا باز کرده و منجر به بروز ترشحات خونی شود.
شایع ترین علل خونریزی بعد از عمل بینی چیست؟
برای اینکه بتوانید این عارضه را به خوبی مدیریت کنید ، ابتدا باید بدانید چه عواملی زمینه ساز بروز آن می شوند. در این بخش مهم ترین دلایلی که می توانند باعث جریان یافتن خون از بینی در دوران نقاهت شوند را به صورت موردی با هم بررسی می کنیم:
بالا رفتن ناگهانی فشار خون
هر عاملی که ضربان قلب و فشار خون شما را به طور ناگهانی افزایش دهد ، می تواند رگ های خونی تازه ترمیم شده داخل بینی را پاره کند. فعالیت های سنگین ، هیجانات شدید ، عصبانیت و حتی خم شدن به جلو برای برداشتن اشیا از روی زمین از جمله مواردی هستند که فشار خون را در ناحیه سر و صورت بالا می برند و مستقیما زمینه ساز بروز خونریزی بعد از عمل بینی می شوند. به همین دلیل پزشکان توصیه می کنند در هفته های اول کاملا آرام و بی تحرک بمانید.
عطسه و سرفه با دهان بسته
عطسه و سرفه فشار هوای بسیار زیادی را در مجاری تنفسی ایجاد می کنند. اگر هنگام عطسه کردن بعد از جراحی بینی دهان خود را بسته نگه دارید ، تمام این فشار هوا به صورت ناگهانی به داخل مجاری بینی هدایت می شود. این فشار شدید می تواند بخیه های داخلی را باز کرده و رگ های در حال ترمیم را پاره کند. همیشه توصیه می شود که در صورت نیاز به عطسه ، این کار را با دهان کاملا باز انجام دهید تا فشار هوا تخلیه شود.
خشکی بیش از حد مخاط داخلی بینی
پس از جراحی ، مجاری تنفسی بینی به دلیل تغییرات ساختاری و استفاده از پانسمان ها مستعد خشکی شدید می شوند. خشکی هوا و عدم استفاده از قطره ها یا اسپری های مرطوب کننده باعث می شود که لایه محافظ داخل بینی ترک بخورد. این ترک ها به راحتی راه را برای خونریزی بعد از عمل بینی هموار می کنند. مرطوب نگه داشتن محیط داخل بینی با سرم های شستشو نقش کلیدی در پیشگیری از این عارضه دارد.
مصرف داروها و مواد غذایی رقیق کننده خون
استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند آسپرین ، ژلوفن ، ایبوپروفن و حتی برخی مکمل های گیاهی مانند ویتامین E و سیر قبل و بعد از جراحی ممنوع است. این مواد قدرت انعقاد خون بدن را کاهش می دهند. در نتیجه ، کوچک ترین آسیب به رگ ها می تواند منجر به جریان مداوم خون شود که متوقف کردن آن کار دشواری خواهد بود.
فشار فیزیکی و دستکاری مجاری بینی
فین کردن ، فشرده کردن پره های بینی ، فوت کردن با فشار از طریق بینی یا تلاش برای تمیز کردن داخل بینی با گوش پاک کن یا دستمال از اشتباهات بزرگی است که برخی بیماران مرتکب می شوند. این حرکت های فیزیکی به طور مستقیم به بافت های در حال جوش خوردن آسیب می زنند و یکی از دلایل اصلی فعال شدن خونریزی بعد از عمل بینی در هفته اول به شمار می روند.
تفاوت خونابه طبیعی با خونریزی خطرناک بعد از جراحی بینی
بسیاری از بیماران نمی توانند بین ترشحات خونی طبیعی و خونریزی شدید تفاوت قائل شوند و این موضوع باعث اضطراب بیهوده آن ها می شود. در ۳ الی ۴ روز اول پس از عمل ، خروج مایعی صورتی رنگ ، رقیق و مخلوط با موکوس (که به آن خونابه می گویند) کاملا طبیعی است. این ترشحات نشان دهنده تخلیه مایعات بافتی و خون باقی مانده از جراحی است و معمولا با پانسمان جلوی بینی (گاز استریل زیر بینی) کنترل می شود. اما اگر جریان خون مداوم ، غلیظ ، به رنگ قرمز روشن و با حجم زیاد باشد به طوری که گاز استریل جلوی بینی در عرض چند دقیقه کاملا خیس و اشباع شود ، این وضعیت دیگر طبیعی نیست و نیاز به اقدامات درمانی فوری دارد.
اقدامات فوری و خانگی برای کنترل خونریزی بعد از عمل بینی
اگر در روزهای پس از جراحی متوجه شدید که جریان خون از بینی شما افزایش یافته است ، حفظ خونسردی اولین و مهم ترین گام است. استرس و ترس شدید با افزایش ضربان قلب ، شدت جریان خون را بیشتر می کنند. در مرحله بعد اقدامات زیر را به ترتیب انجام دهید:
- سر خود را بالا نگه دارید : به هیچ وجه دراز نکشید و سر خود را به عقب خم نکنید. خم کردن سر به عقب باعث می شود خون به سمت حلق و معده شما هدایت شود که این امر می تواند موجب حالت تهوع و استفراغ شدید شود. در وضعیت نشسته قرار بگیرید و سر خود را کمی به سمت جلو متمایل کنید.
- از کمپرس سرد استفاده کنید : یک کیسه یخ یا کمپرس سرد را روی گونه ها و پیشانی خود قرار دهید. سرما باعث انقباض رگ های خونی در ناحیه صورت می شود و به سرعت به کاهش و قطع خونریزی بعد از عمل بینی کمک می کند. از قرار دادن مستقیم یخ روی پل بینی خودداری کنید تا فشاری به استخوان بینی وارد نشود.
- پانسمان زیر بینی را تعویض کنید : گاز استریل زیر بینی را با ملایمت تعویض کنید تا بتوانید میزان و شدت جریان خون را ارزیابی کنید.
- از اسپری های منقبض کننده رگ با مشورت پزشک استفاده کنید : در صورتی که پزشک جراح شما قبلا اجازه داده است ، استفاده از دو پاف اسپری فنیل افرین یا نفازولین در سوراخ های بینی می تواند به کنترل موقت وضعیت کمک کند.
چگونه از بروز خونریزی بعد از عمل بینی پیشگیری کنیم؟
همواره پیشگیری بهتر از درمان است. با رعایت دقیق دستورالعمل های مراقبتی جراح خود می توانید احتمال مواجهه با این عارضه ناخوشایند را به حداقل برسانید. در ادامه به مهم ترین نکات پیشگیرانه اشاره می کنیم:
- استفاده منظم از سرم شستشو : شستشوی بینی بعد از عمل با سرم های تجویز شده توسط پزشک ، مجاری داخلی را مرطوب نگه می دارد و از تجمع خون خشک شده و ایجاد لخته های سفت که باعث تحریک رگ ها می شوند ، جلوگیری می کند.
- خوابیدن در وضعیت نیمه نشسته : در هفته اول پس از جراحی ، هنگام خوابیدن و استراحت از دو یا سه بالش زیر سر خود استفاده کنید تا سر بالاتر از سطح قلب قرار بگیرد. این کار فشار خون را در سر کاهش داده و مانع از تجمع خون و ایجاد خونریزی بعد از عمل بینی می شود.
- پرهیز از غذاهای سفت و داغ : جویدن غذاهای سفت مانند ته دیگ یا هویج فشار زیادی به عضلات صورت و ساختار بینی وارد می کند. همچنین غذاها و نوشیدنی های داغ باعث گشاد شدن رگ های خونی می شوند. در روزهای اول از غذاهای نرم ، ولرم و آبکی استفاده کنید.
- دوری از نور مستقیم خورشید و محیط های گرم : گرما یکی از عوامل گشاد کننده رگ های خونی است. تا چند هفته پس از جراحی از رفتن به سونا ، جکوزی ، حمام داغ و قرار گرفتن زیر نور مستقیم خورشید خودداری کنید تا رگ های بینی دچار پارگی نشوند.
چه زمانی برای خونریزی بعد از عمل بینی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
هر چند ترشحات خفیف خونی تا چند روز اول پس از جراحی طبیعی است ، اما برخی نشانه ها می توانند هشدار دهنده باشند و نیاز به بررسی فوری توسط جراح دارند. اگر خونریزی بعد از عمل بینی با حجم زیاد و به صورت جریان مداوم باشد و با گذشت ۱۵ الی ۲۰ دقیقه از اعمال کمپرس سرد بعد از جراحی بینی و بالا نگه داشتن سر متوقف نشود ، باید سریعا با پزشک خود یا بخش اورژانس بیمارستان تماس بگیرید. همچنین علائمی مانند احساس سرگیجه شدید ، رنگ پریدگی ، تپش قلب بالا ، تنگی نفس و یا بلع مکرر خون از پشت گلو که نشان دهنده جاری شدن خون به سمت حلق است ، از موارد اورژانسی به شمار می روند. پزشک جراح با بررسی دقیق داخل بینی ممکن است نیاز به تعویض پانسمان های داخلی ، استفاده از تامپون های مخصوص یا در موارد بسیار نادر ، کوتر کردن (سوزاندن) رگ خونریزی دهنده داشته باشد تا سلامت شما به خطر نیفتد.
